به بهانه انتقال شنبه بازار

گاهی اوقات اقداماتی صورت می گیرد که در اصل بایست ستوده می شدند اما متاسفانه به دلیل عدم مطالعات کافی و کارشناسی  به گونه ای اتفاق می افتد که تاسف همگان را بر می انگیزد .جابجایی و انتقال شنبه بازار  از این دست است .اگر چه این جابجایی بسیار ضروری بوده و انتقال شنبه بازار از مکان سنتی خود یک اجبار است اما  انتقال آن بدین شکل و بدون مطالعه مشکلاتی را به مشکلات گذشته اضافه کرده است .

 

برای حذف  یا جابجایی  ،  یک سیستم عملکردی موجود  ، اول باید  چرایی تشکیل ، قدمت ، لزوم موجودیت آن و حوزه فعالیت،  دایره شمول ، حوزه نفوذ و فرهنگ آن مورد بررسی قرار گیرد .

اساسا بازار هفتگی چیست ؟ و کارکرد آن از قدیم در جوامع مختلف چه بوده است ؟ این بازارها محل عرضه چه تولیداتی بوده  و مقیاس و حوزه عملکردی آن کدام است ؟

بازارهای  هفتگی در تمام دنیا سابقه طولانی دارند قدمت این نوع بازار ها تقریبا به قدمت تشکیل شهرها و شهر نشینی  باز می گردد .با بزرگتر شدن شهرها و نیاز شهروندان به محصولات کشاورزی تازه  و وسیعتر شدن بازار عرضه محصولات کشاورزی  ،  این قسم  بازار های محلی  در شهر ها شکل گرفت .

بازارهای هفتگی سنتی از قرن ها پیش ، مرکز مبادلات کالا و خدماتی  بود که  از جانب روستا به شهر  حمل می شد .در تمامی دنیا این بازار ها  شبکه هایی از بازار های بزرگ و محبوب و مورد توجه مردم  هستند .

عامل تشکیل دهنده این سیستم ، محصولات کشاورزی است . خریداران و معامله گران از  تولیدکنندگان محصولات کشاورزی ، کلیه مایحتاج خود را تهیه می کردند . این بازارها با تمامی پویایی و مشکلات زیست محیطی شان مجموعه ای از نقاط  ضعف و قوت بوده و شامل انواع مختلف  تهدید ها و فرصت ها می باشند .

در گذشته که ماشین وجود نداشته  ،  حرکت شهروندان به صورت پیاده صورت می گرفت و این بازارها به صورت محلی  یا محله ای بود  و به این دلیل به آن بازار محلی اتلاق می شد  . دایره عملکرد  این نوع بازار  در حوزه محله  و شعاع عملکردی آن در حدود 500 تا 700 متر است که با طی حداکثر فاصله زمانی  10 الی 12 دقیقه به صورت پیاده بتوان از آن استفاده نمود .

همانطور که گفته شد عمده کالاهای آن محصولات کشاورزی بوده که بعدها عرضه ماهی و سپس گوشت و پوشاک به آن افزوده شد .

بنابراین این بازارها

1 – فقط در مقیاس  محله عملکرد داشت و خرید  با پای  پیاده و زنبیل وسبد  صورت می گرفت .

2 – وسایل نقلیه موتوری به این بازار ها راهی نداشت  و نیازی به پارکینگ نبود.

 علت تشکیل  شنبه بازار  در مکان سنتی ،  وجود آبراهه شنبه بازار روگا است که محل شنبه بازار  ،در واقع   بار انداز  کالاهای کشاورزی و روستایی بود و از طریق همین آبراهه مجصولات ، به محل عرضه کالا حمل و تخلیه و در معرض فروش قرار می گرفت . یکی از محاسن تشکیل شنبه بازار  ، استقرار آن  ،  در دل محلات و کوچه پس کوچه ها ، در کنار آبراهه  و عدم تداخل آن با شریان های اصلی شهر بود و مزاحمتی برای تردد در شریان های اصلی  نداشت  همچنین راهبندان و ترافیک به دلیل تردد کم  وسایل نقلیه  ایجاد نمی شد .  مشخصات  اصلی  بازار هفتگی را می توان این گونه برشمرد .

1 – مقیاس عملکردی محله ای

2 – دسترسی پیاده

3 – قرار گیری در قلب محله

4 – تشکیل بازار در روزهای مختلف هفته و در محلات مختلف

5 – نزدیکی محل سکونت خریداران به بازار و حمل  آسان  کالاهای خریداری شده

6 – پرهیز از اشغال شریان های اصلی

7- عدم ایجاد ترافیک و کندی حرکت سواره

 

         سالمندان می توانستند به راحتی به بازارآمده و خرید کنند و در تعاملات اجتماعی شرکت نمایند .

با توجه به نکات فوق جابجایی موقعیت مکانی  شنبه بازار  اجتناب ناپذیر است زیرا  در گذشته این خیابان به عنوان یک دسترسی شریانی اصلی عمل نمی کرد  اما احداث پل ولایت 2  ،  با  ورود حجم زیاد ترافیک  به  مرکز شهر  ، استفاده از  "خیابان میرزا کوچک خان "  را  بعنوان یک خیابان شریانی اصلی موازی  با  "خیابان مطهری  " (  "گلستان  ")  لازم  و یک ضرورت انکار ناپذیر  می سازد  .

اما جابجای موقت مکان شنبه بازار  به دلایل زیر مشکلات بیشتری را به تردد و ترافیک شهر وارد می نماید .

1 – خیابان نواب خود تنها خیابان  شریانی  اصلی  و طولی  شهر در جهت  شرقی – غربی است  و ایجاد بازار هفتگی   ، عملکرد  آن را از مقیاس محله ای خارج و در مقیاس   منطقه ای و شهری   قرار می دهد  که موجب ازدحام زیاد  جمعیت و تشدید ترافیک  می شود که نیاز به پارکینگ های وسیع  ( محل تلاقی سواره و پیاده )    دارد   و  مجموعه ی این اعمال بدون احداث زیر ساخت های لازم    ، باعث فلج نمودن حرکت ترافیکی شهر  خواهد شد .

2- به جهت دوری از بافت مسکونی متراکم و سنتی ،   ارائه خدمات آن از مقیاس محله ای  فراتر رفته  و به مقیاس منطقه ای ارتقا می یابد  و از دسترسی پیاده ،   خارج می شود   و  نیاز به  وسیله نقلیه را  اجتناب ناپذیر می سازد و  این خود با  اصل موجودیت بازار هفتگی متناقض است .

3 – شرایط  فعلی موجبات حضور بیکاران و سودجویان شهرهای دور و نزدیک ،  برای دستیابی به فرصت های شغلی  جدید به انزلی شده   ، به طوری که امکانات محدود  شهر   که باید در اختیار جوانان و شهروندان  بیکار قرار گیرد  ، در اختیار  افراد غیر بومی  قرار می دهد .

نمونه ای از بازار های هفتگی در سایر کشورها

درکشور آلمان

 الف  - بازار ماهی هفتگی در هامبورگ

 شهر هامبورگ  از انواع بازارهای هفتگی برخوردار است.  تقریبا همه روزه  و در نقاط مختلف شهر  فروشندگان محصولات تازه خود  را به تعداد بیشماری از مردم و بازدید کنندگان که برای خرید  ویا قدم زدن می آیند  ،  ارائه می کنند

خرید از بازار ماهی هامبورگ، شما را سحرخیز  می سازد  . همه روزه  صبح  روزهای یکشنبه ،   جمعیت زیادی جمع می شوند  تا شاهد اتفاقات شاد وناب  در معروف ترین بازار  هامبورگ شوند.  در این بازار از  خرید ماهی  گرفته تا، سبدهای  پر از میوه و یا  سبزیجات و  گیاهان و حتی گوشت  گرم  نیز می توان تهیه کرد ، همه چیز در اینجا وجود دارد.

  ب – بازار     Blankenese

 این بازار در منطقه مجلل  و اعیان نشین در هامبورگ قرار گرفته است ، مردان پولدار و زنان شیک پوش  غالب   اوقات به اینجا  میایند.  مردم  این مکان را برای ملاقات م  ه استفاده می کنند: علاوه بر میوه، سبزیجات، گیاهان گلدانی و گل ، انواع مختلف ماهی و  ماهی سالاد، محصولات پخته و  و مواد  اولیه ی پیش غذا   نیز وجود دارد.


 تاریخ: سه شنبه  ها  ساعت 8:00-2:00، جمعه ها  8:00-6:00 و شنبه ها  8:00-1:00
محل: Blankeneser Bahnhofsstrasse. Suburban railway station Blankenese ایستگاه راه آهن حومه Blankenese

 ج  - بازار  Goldbekmarkt Goldbekmarkt

 هفته بازاری که در آن یه سرعت  " احساس  در خانه بودن  " می کنید - در منطقه  ی  زیبای Winterhude  ، همه نوع  تولیدات  کشاورزی و محصولات تازه از سراسر جهان   وجود دارد.
  تاریخ: سه شنبه ها ، پنج شنبه  ها و شنبه ها 8:30-1:00 
محل: Goldbekufer. Underground station Borgweg ایستگاه زیرزمینی از Borgweg

  د  -   بازار     Isemarkt Isemarkt

این  بازار در هامبورگ Isemarkt در منطقه شیک  "از اپندورف "  واقع  است. در اینجا بیش از 200 فروشند ه ،  متنوع ترین  محصولات خود را از مواد غذایی با کیفیت بالا و بسیار مرغوب ارائه می کنند .  ابن  بازار  بیش از تقریبا 1 کیلومتر طول  دارد .


Dates: Thursdays & Fridays, 8:30 am - 2.00 pm تاریخ: پنج شنبه و جمعه  ها، 8:30-2:00 
محل: Isestrasse. Underground station Hoheluftbrücke or Eppendorfer Baum ایستگاه زیرزمینی Hoheluftbrücke یا Eppendorfer باوم


  هــ  بازار  اپندورف    (  سازگار با محیط زیست )       Eco weekly market Eppendorf 

در اینجا شما می توانید، تغذیه سالم داشته  واز محصولات ارگانیک آگاهی یافته و  حتی  در مورد یک رژیم غذایی سالم  مشاوره دریافت کنید.
تاریخ: سه شنبه و پنج شنبه ها 11:00-6:30 و شنبه ها 10:00-3:00
 محل: Underground station Kellinghusenstrasse ایستگاه زیرزمینی Kellinghusenstrasse

و -  بازار هفتگی در   فرانکفورت   

  در فرانکفورت نیز بسیاری از بازارهای مختلف در طول  هفته وجود دارند. در  بسیاری از بخش های این  شهرستان   ، در طول هفته ،  بازار هفتگی  شکل  می گیرد و حداقل یک بار در هفته ،  مردم می توانند  میوه و سبزیجات تازه، گوشت، ماهی، پنیر و فراورده های لبنی ، گل و بسیاری از محصولات دیگر را خریداری نمایند